kastro-aggeloxriou

Η τοποθεσία του ακρωτηρίου Καραμπουρνού ή Μεγάλο Εμβολο κοντά στο σημερινό χωριό Αγγελοχώρι, στην είσοδο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης ήταν στρατηγικής σημασίας από την αρχαιότητα.

Κατά τον 18ο αιώνα στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1883-1885) κτίστηκε το κάστρο του Αγγελοχωρίου από Γερμανούς Μηχανικούς. Πρόκειται για το ένα από τα δύο σωζόμενα φρούρια αυτού του τύπου, το δεύτερο βρίσκεται στην Αυστρία σε καλύτερη κατάσταση.

Από τις αρχές του 1900 οι Τούρκοι ξεκίνησαν να ενισχύσουν την επάκτια άμυνα της Θεσσαλονίκης, το 1909 κατασκευάστηκαν στο ακρωτήριο 2 μεγάλα φρούρια που αποτελούσαν το οχυρό του Μεγάλου Εμβόλου. Το πρώτο βρισκόταν στο άκρο Καραμπουρνού, κοντά στο χωριό Αγγελοχώρι και το δεύτερο στο ύψωμα στην Τούζλα κοντά στην Νέα Μηχανιώνα. Την κατασκευή ανάλαβαν Γερμανικοί μηχανικοί και τα δύο φρούρια φιλοξενούσαν από δύο μεγάλα επάκτια πυροβόλα.

karampoyrnou1

Το 1912 στον πρώτο Βαλκανικό πόλεμο ένα γεγονός έγινε η αφορμή για να ενισχυθούν τα οχυρά από τους Τούρκους. Στις 18 Οκτωβρίου του 1912 ο Νικόλαος Βότσης κυβερνώντας το Ελληνικό τορπιλοβόλο 11 μπήκε στο κόλπο του Θερμαϊκού σε μια παράτολμη αποστολή κατάφερε και βύθισε το Τουρκικό θωρακισμένο πλοίο Feth-i Bülend που ήταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

votsis

Οι Τούρκοι τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να απογύμνωσαν το βυθισμένο πολεμικό πλοίο από τον οπλισμό του και τα εγκατέστησαν σαν επάκτια πυροβολεία. Το 1916 που καταλήφθηκε η Θεσσαλονίκη από τους συμμάχους κατά την διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, τα πυροβόλα του Feth-i Bülend (4 πυροβόλα ήταν Krupp των 210mm), βρέθηκαν εγκαταστημένα στα οχυρά του μεγάλου εμβόλου.

kanonia

Η περίοδος του μεσοπόλεμου

Το 1937 η τοποθεσία οργανώθηκε εκ νέου από το Ελληνικό πολεμικό ναυτικό και εγκαταστάθηκαν μια πυροβολαρχία με πυροβόλα των 210mm της Krupps σε δίδυμους πύργους και μια παρόμοια πυροβολαρχία των 210mm. Στην ίδια τοποθεσία υπήρχαν και 3 παλιά πυροβόλα των 190mm που αντικαταστάθηκαν με 1 πυροβολαρχία των 305mm το 1938.

Έκθεσις επί της Δράσεως του Β. Ναυτικού κατά τον Πόλεμον 1940 – 44 Αντιναυάρχου Δ. Φωκά «Πυροβολικόν δια τα επάκτια οχυρά εχρησιμοποιήθη κυρίως το του θωρηκτού ΛΗΜΝΟΣ και άλλων παροπλισμένων πλοίων …….. , δια δε τα οχυρά του Θερμαϊκού τα ήδη εγκατεστημένα εκεί πυροβόλα του Τουρκικού θωρηκτού ΦΕΤΗΧ – ΜΠΟΥΛΕΝΤ» (Σελ.14)
«1) Εις Καραμπουρνού: 2 Πυροβόλα 210/40 Κρούπ (του ΦΕΤΗΧ – ΜΠΟΥΛΕΝΤ) ……. 2) Εις Τούζλα : 2 Πυροβόλα 210/40 Κρούπ (του ΦΕΤΗΧ – ΜΠΟΥΛΕΝΤ) ……. » (Σελ.17)

Στην περίοδο της κατοχής οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν και οργάνωσαν την τοποθεσία όπου έστησαν μια πυροβολαρχία μέσα σε τσιμεντένια πυροβολεία, παρατηρητήρια, αποθήκες, προβολείς και θέσεις αντιαεροπορικών όπλων. Την είσοδο του Θερμαϊκού κόλπου την έκλεισαν με ναρκοπέδια και ανθυποβρυχιακό φράγμα.

Ο φάρος στο Μεγάλο Έμβολο

megalo_emvolo10

Ο φάρος στο Μεγάλο Έμβολο του Θερμαικού κόλπου κατασκευάστηκε το 1864 από την Γαλλική Εταιρεία Οθωμανικών Φάρων. Το ύψος του πύργου του ειναι 10,5 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 32 μέτρα. Βρίσκεται στον Δήμο Θερμαϊκού στην άκρη της Ναυτικής Βάσης του Πολεμικού Ναυτικού στο Αγγελοχώρι Θεσσαλονίκης και συνεργάζεται με τον Ραδιοφάρο που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά του Θερμαικού στις εκβολές του Αξιού. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13.

Ο αρχικός φάρος ηταν φτιαγμένος από συμπαγείς οπτόπλινθους, όπως οι καμινάδες των πρώτων βιομηχανικών κτιρίων της Θεσσαλονίκης. Μπροστά του, στη βραχώδη ακτή, την περίοδο 1883-1885, Γερμανοί τεχνικοί έχτισαν οχυρά, έπειτα από παραγγελία των Οθωμανών. Τότε λειτουργούσε με καύσιμο το πετρέλαιο. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο εντάχθηκε στο ελληνικό φαρικό δίκτυο. Στην περίοδο της Κατοχής οι Γερμανοί τον μετέτρεψαν σε πολυβολείο, λόγω της στρατηγικής του θέσης, στο ύψωμα μπροστά στην είσοδο του Θερμαϊκού κόλπου. Δίπλα του στέκεται ακόμη ένα από τα πέντε πολυβολεία από μπετόν που έφτιαξαν τότε οι Γερμανοί. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να προκαλέσει τον βομβαρδισμό του από συμμαχικά αεροπλάνα, που λάβωσαν βαριά το μνημείο και σταμάτησαν τη λειτουργία του. Το 1948 όμως, ο φάρος επισκευάστηκε και ξαναλειτούργησε. Αυτή τη φορά είχε για καύσιμο την ασετιλίνη, ενώ το 1963 ο φάρος πέρασε στην εποχή του ηλεκτρισμού και το φως του χάραζε τη νύχτα σε απόσταση 17 ναυτικών μιλίων. Ομως η περίοδος λειτουργίας του ήταν σύντομη. Το 1998 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο νεώτερο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς.

megalo_emvolo3

Ο,τι δεν κατάφερε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος το πέτυχε η λήθη. Το κτίριο εγκαταλείφθηκε, αφέθηκε στο πέρασμα του χρόνου και ρωγμές εμφανίστηκαν στα πλευρά του. Ο κίνδυνος να καταρρεύσει ήταν ορατός. Mέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2010, ο φάρος του Αγγελοχωρίου, ένας από τους 25 διατηρητέους της χώρας, ξαναλειτούργησε και είναι πλέον ένα επισκέψιμο ζωντανό μνημείο. Ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα αναστήλωσης του ιστορικού φάρου, που έγινε σε συνεργασία με την 4η Εφορεία Νεοτέρων Μνημείων και το ΑΠΘ μέσω του προγράμματος «EC-PHAROS».

Ο Φάρος στο Μεγάλο Εμβολο αποτελεί πόλο έλξης επισκεπτών όλο το χρόνο αλλά ειδικά κατά την ημέρα της Παγκόσμιας Ημέρα Φάρων έχει την τιμητική του. Η Παγκόσμια Ημέρα Φάρων καθιερώθηκε το 2003 με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ενωσης Φαροφυλάκων και γιορτάζεται κάθε χρόνο την τρίτη Κυριακή του Αυγούστου. Την ημέρα αυτή αρκετοί φάροι στην Ελληνική επικράτεια είναι ανοιχτοί για το κοινό και πραγματοποιούνται διάφορες εκδηλώσεις, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο και στον Φάρο του Αγγελοχωρίου.

Οι επισκέπτες του Φάρου και του οχυρού στο Αγγελοχώρι, μπορούν να επισκεφτούν και τις διπλανές αλυκές, που φτιάχτηκαν λίγο πριν το 1900, όπως επίσης και το γειτονικό υδροβιότοπο, έκτασης 2.500 στρεμμάτων, μια λιμνοθάλασσα που φιλοξενεί φλαμίγκο, κορμοράνους, ερωδιούς και μαυροκέφαλους γλάρους.

ΠΗΓΗ: http://faroi.com

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Παρακαλώ το σχόλιό σας
Το όνομά σας εδώ